Miejsce
Černá věž
Dzwonnica i wieża strażnicza z lat 1549–1577, ponad 72 metry wysokości — 225 stopni prowadzi na galerię widokową na 46 metrach. Nazwę dostała dopiero około 1890, gdy kamień pociemniał bardziej od przemysłowej sadzy niż od pożaru, jak twierdzi tradycja.
Praktyczne info i jak się tam dostać →
Skąd naprawdę pochodzi nazwa (i skąd nie)
Tradycja wiąże nazwę wieży z wielkim pożarem České Budějovice w 1641 (zobacz rozdział o wielkim pożarze powyżej). Rzeczywistość jest mniej dramatyczna i ciekawsza: określenie „Černá věž” pojawia się dopiero około 1890, gdy w XIX wieku odpadł ostatni malowany tynk, a kamień pociemniał — najpewniej od zanieczyszczenia powietrza wraz z rozwojem przemysłu i spalania węgla. Ponad 200 lat po pożarze wieża dostała więc nazwę nie od płomieni, lecz od dymu z kominów.
Strażnik wieżowy i czuwanie przeciwpożarowe
W wieży mieszkał strażnik, zobowiązany do obserwacji miasta i okolic. Dopóki wieża nie miała łączności telefonicznej ze strażą pożarną, musiał zgłaszać podejrzany ogień lub dym uderzeniem w dzwon, w dzień wieszając czerwoną flagę, a nocą czerwoną latarnię. Przez wieki służby strażnicy dostrzegli i zgłosili dziesiątki pożarów w mieście i wokół niego.
Dzwony
W wieży wisi sześć dzwonów. Największy, Bummerin (3,5 tony, średnica 182 cm), pochodzi z 1723, odlany przez Sylviusa Kreuza, i miał chronić miasto przed piorunem, powodzią i wojną — nazwę wziął od głębokiego, dudniącego tonu (też przezywany Pumerin). Jego poprzednik ma historię wartą opowiedzenia: dzwon z 1507 od budziejovickiego odlewnika Mikuláša pierwotnie należał do miasta Rudolfov. W sporze między górnikami Rudolfova a Budějovicami wściekli górnicy zakopali go w ziemi na lata — aż świnia wykopała go na „Świńskiej łące” koło Lišova. Świniopas kazał go wydobyć i oddał swojemu miastu, ale był za ciężki na wieżę Lišova, więc radni w końcu sprzedali go z powrotem Budějovicom. Najmłodszy dzwon, Budvar (1,1 tony), jest z 1995 — nazwa dokładnie taka, jakiej oczekujecie od budziejovickiego dzwonu. Pozostałe to Marta, Octava, Maria i Srebrny Dzwon z 1630.
Fakty o budowli
Zbudowana w latach 1549–1577 jako dzwonnica, strażnica i wieża obserwacyjna obok kościoła (dziś katedry) św. Mikołaja. Niższe kondygnacje mają elementy gotyckie, ale całość jest renesansowa. Wysokość 72,29 m, platforma widokowa na 46 m, 225 stopni w górę — tyle samo co wieża ratusza na rynku.
Na miejscu
Wieża ma 72,29 metra wysokości, a galeria widokowa siedzi na 46 metrach. Po drodze mijacie piętro dzwonów — jest ich sześć, każdy opisany. Z galerii widać rynek z góry, całe stare miasto i przy czystej pogodzie Vodárenská věž na prawym brzegu Wełtawy oraz Hluboká na północy.
Pytania
(Jen to, co není výš.)
- Souvisí jméno Černé věže s požárem roku 1641? Nesouvisí. Označení se začalo objevovat až kolem roku 1890, kdy opadaly zbytky malované omítky a kámen zčernal znečištěním z uhlí a průmyslu — přes dvě stě let po požáru.
- K čemu věž původně sloužila? Byla to zvonice katedrály a zároveň strážní a hlásná věž. Bydlel v ní věžný, který ohlašoval požáry údery do zvonu, ve dne červeným praporem a v noci červenou lucernou.
Źródła
- https://cs.wikipedia.org/wiki/%C4%8Cern%C3%A1_v%C4%9B%C5%BE_(%C4%8Cesk%C3%A9_Bud%C4%9Bjovice)
- https://itras.cz/cerna-vez-ceske-budejovice/
- https://www.kudyznudy.cz/aktivity/dominantni-cerna-vez-v-ceskych-budejovicich
- http://www.encyklopedie.c-budejovice.cz/clanek/cerna-vez
- https://cs.wikipedia.org/wiki/Bumerin
- https://fajnvylety.cz/bumerin-budvar-ci-oktava-znate-zvony-ktere-strezi-cerna-vez
- https://www.turistika.cz/mista/barokni-radnice-mesta-ceske-budejovice/detail