Wskazówki od lokalnych
Eliášova dědičná štola (Úsilné)
Autem 12 min
Eliášova štola to ślad techniczny kopalni srebra koło Rudolfova i pokazuje, jak wielkim problemem była dla górników woda gruntowa. Przez niemal dwieście lat drążyli trzykilometrową sztolnię, by odwodnić zalane wyrobiska. Same kopalnie wymarły, ale wodę ze sztolni używano jako pitną dla Budějovic wieki później.
Eliášova dědičná štola w Úsilném to trzykilometrowe przejście pod wsią, rozpoczęte 20 lipca 1574, by odwodnić zalane kopalnie srebra koło Rudolfova. Nie uratowała ich — prace trwały, gdy górnictwo już upadało. Trzy i pół wieku później płynęła z niej woda pitna do České Budějovice. Pierwsze 350 metrów można zwiedzić z przewodnikiem, po umówieniu telefonicznym.
Praktyczne szczegóły
- Autem 12 min
- Godziny otwarcia: bez pevné otevírací doby — jen na předchozí telefonické objednání
Na miejscu
Zwiedzanie prowadzi pod zabudowaną częścią wsi do czwartego szybu wentylacyjnego i nie dalej — w zbadanych odcinkach grunt jest niestabilny, z uskokami i zawaleniami. Ściany wyraźnie pokazują pracę ręczną: przejście nie jest gładkie, z regularnymi bruzdami od kilofa i młota, każda od jednego uderzenia. Po podłodze płynie woda — dokładnie to, po co powstała cała sztolnia. Przy wejściu stoi fontanna z osłem, symbolem Úsilnego.
Bruzdy najlepiej widać na nieotynkowanych odcinkach przy ostrym oświetleniu latarką. Proste liczenie: trzy kilometry w dwieście lat to średnio poniżej piętnastu metrów rocznie — z długimi okresami, gdy nic nie drążono. (Ta średnia wynika z długości i czasu drążenia, nie ze źródła.)