Wskazówki od lokalnych
Eliášova dědičná štola (Úsilné)
Samochodem 12 min
Eliášova štola to ślad techniczny kopalni srebra koło Rudolfova i pokazuje, jak wielkim problemem była dla górników woda gruntowa. Przez niemal dwieście lat drążyli trzykilometrową sztolnię, by odwodnić zalane wyrobiska. Same kopalnie wymarły, ale wodę ze sztolni używano jako pitną dla Budějovic wieki później.
Sztolnia jest w Úsilném, dziesięć minut samochodem od Budějovic, a z przewodnikiem można przejść mniej więcej czterysta metrów. Idzie się po pomostach tuż nad płynącą wodą, miejscami osiemnaście metrów pod drogą, a na ścianach rosną stalaktyty — w przeciwieństwie do jaskiń wolno ich tu dotykać. W środku jest chłodno przez cały rok, więc pasuje i na upał, i na deszcz. Wycieczkę trzeba rezerwować z wyprzedzeniem.
Praktyczne szczegóły
- Samochodem 12 min
- Godziny otwarcia: bez pevné otevírací doby — jen na předchozí telefonické objednání
Na miejscu
Zwiedzanie prowadzi pod zabudowaną częścią wsi do czwartego szybu wentylacyjnego i nie dalej — w zbadanych odcinkach grunt jest niestabilny, z uskokami i zawaleniami. Ściany wyraźnie pokazują pracę ręczną: przejście nie jest gładkie, z regularnymi bruzdami od kilofa i młota, każda od jednego uderzenia. Po podłodze płynie woda — dokładnie to, po co powstała cała sztolnia. Przy wejściu stoi fontanna z osłem, symbolem Úsilnego.
Bruzdy najlepiej widać na nieotynkowanych odcinkach przy ostrym oświetleniu latarką. Proste liczenie: trzy kilometry w dwieście lat to średnio poniżej piętnastu metrów rocznie — z długimi okresami, gdy nic nie drążono. (Ta średnia wynika z długości i czasu drążenia, nie ze źródła.)